24.06.2011 – Uroczystości ku czci Mariana i Kamila Czarneckich

 

MARIAN CZARNECKI

(6 VI 1911 - 8 VI 1981)

 

24 czerwca 2011 r. (piątek) w Katedrze Polowej Wojska Polskiego oraz na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie odbyły się uroczystości związane z Marianem Czarneckim (1911-1981) – pułkownikiem dyplomowanym Wojska Polskiego, wieloletnim paryskim korespondentem Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa i prezesem Stowarzyszenia Polskich Kombatantów oraz jego bratem – płk. Kamilem Czarneckim (1912-2001). Uroczystości zorganizowane zostały przez Fundację Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

 

 W kwaterze Żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie
na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach
wmurowano pamiątkowe tablice oraz złożono urny z ziemią z mogił
płk. Mariana Czarneckiego (Cmentarz w Montmorency)
oraz płk. Kamila Czarneckiego (Cmentarz w Londynie)

© Fot. Mariusz Kubik / Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego
 

Program uroczystości

 

Katedra Polowa WP (Warszawa, ul. Długa 13/15):

godz. 11.00 - msza święta za spokój dusz Kamila i Mariana Czarneckich oraz ich Ojca, Janusza Czarneckiego - bohaterskiego rotmistrza wojny polsko-bolszewickiej 1920 r.

godz. 11.40 - występ Zespołu Artystycznego Wojska Polskiego i okolicznościowe wystąpienia.

Cmentarz Wojskowy na Powązkach (Warszawa, ul. Powązkowska 43/45):

godz. 13.00 - złożenie urn do krypt, poświecenie tablic pamiątkowych w Kwaterze Żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie (ceremoniał wojskowy).

 


 *   *   *

WARSZAWA, 24 CZERWCA 2011 r.

 

© Fot. Mariusz Kubik / Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego
 

© Fot. Mariusz Kubik / Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego
 

© Fot. Mariusz Kubik / Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego
 

 

© Fot. Mariusz Kubik / Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego
 

 

© Fot. Mariusz Kubik / Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego
 

 

© Fot. Mariusz Kubik / Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego
 

 

© Fot. Mariusz Kubik / Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego
 

 

© Fot. Mariusz Kubik / Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego
  


ZOBACZ WIĘCEJ FOTOGRAFII

 

*   *   *

 

Dowiaduję się od Izabelli Morel-Czarneckiej, iż Fundacja Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie uczci w piątek 24 czerwca 2011 r. pamięć Jej ojca, a naszego kolegi z RWE, przez lat kilka mego szefa, podpułkownika dyplomowanego WP Mariana Czarneckiego. Na Cmentarzu Powązkowskim będzie zainstalowana tablica pamiątkowa ku czci tego bohatera bitwy pod Falaise (dywizja gen. Stanisława Maczka) kawalera Virtuti Militari, później długoletnego Prezesa SPK oddział Francja, przedstawiciela Generała Władysława Andersa we Francji, uczestnika rozmów Andersa z de Gaulle’em i z francuskimi sztabami, organizatora szkolenia polskich oficerów we francuskiej armii... (okres „zimnej wojny”). Na sąsiedniej tablicy znajdzie się brat Mariana, pułkownik Kamil Czarnecki, też b. oficer dywizji Maczka, też bohaterski uczestnik walk roku 1944...

Dodam, że bracia Czarneccy, których ojciec, Janusz Czarnecki - oficer 15. Pułku Ułanów Poznańskich wcześnie osierocił, byli w pewnej mierze wychowankami generała Andersa (dowódcy i przyjaciela ich ojca).
 

Ojciec Mariana i Kamila - Janusz Czarnecki,
oficer 15. Pułku Ułanów Poznańskich,
zaprzyjaźniony z gen. Władysławem Andersem,
kawaler Orderu Virtuti Militari

 

Marian Czarnecki od 1961 r. nagrywał audycje w paryskim biurze RWE (głównie o polityce Francji). Od 1967 do 1976 r. był tu naszym etatowym komentatorem. Następnie przeszedł na emeryturę, ale do śmierci w 1981 r. współpracował z nami jako freelancer.
 

 

Niepełny skład paryskiego biura RWE:
Tadeusz Parczewski, płk Marian Czarnecki, Maciej Morawski

© Fot. Archiwum Macieja Morawskiego
 

Praca dla paryskiego biura Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa

 

Ukończył w czasie wojny British General Staff School w Camberley. Pod koniec lat czterdziestych był przy brytyjskiej misji wojskowej ostatnim chyba oficerem likwidacyjnym Polskich Sił Zbrojnych we Francji.
 

płk Marian Czarnecki w okresie szkoły oficerskiej w Grudziądzu

 

Nie mogę pominąć roli płk. Mariana Czarneckiego w bitwie o nieoddanie PRL Biblioteki Polskiej w Paryżu. Tak, rzeczywiście Czarnecki, w pewnym okresie wiceprezes Polskiego Towarzystwa Historyczno-Literackiego we  Francji, bliski współpracownik ówczesnego Prezesa PTH-L i Dyrektora Biblioteki, księcia André Poniatowskiego (okres 1969-1977) wiele dokonał dla Biblioteki! (André Poniatowski, którego syn był żołnierzem dywizji gen. Stanisława Maczka i poległ na froncie, naprawdę cenił płk. Mariana Czarneckiego...)

 

Płk Marian Czarnecki w rozmowie z ks. kard. Karolem Wojtyłą

 

Gwoli dokładności odnotuję, że Marian Cz. był też w przyjaźni i współpracował z poprzednimi Dyrektorami Biblioteki: Franciszkiem Puławskim i Czesławem Chowańcem... Rola Czarneckiego w obronie Biblioteki była duża, bo będąc tu przedstawicielem Generała Władysława Andersa docierał bez trudu np. do czołowych gaullistów, bywał z Andersem u de Gaulle’a...  

 

Wpis pamiątkowy Izabelli Morel-Czarneckiej,
córki płk. Mariana Czarneckiego (1911-1981) 
- Warszawa, 24 czerwca 2011 r.

© Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego
  

Ojciec mój, Kajetan Morawski, "ambasador Wolnej Polski" we Francji, niezwykle wysoko cenił Mariana Czarneckiego. Mawiał, iż Marian jest człowiekiem wielkiej rozwagi, ostrożnym i w swych opiniach wyważonym. Trzeba też wiedzieć, że Marian Czarnecki, prezes bardzo tu licznej, czołowej organizacji kombatanckiej SPK, był jedną z kluczowych postaci polskiej emigracji politycznej we Francji...

Jego bratowa, wdowa po Kamilu, słynna Irena Delmar, jest czołową aktorką i śpiewaczką naszej emigracji, oraz prezesem Związku Artystów Scen Polskich za Granicą. Była ona bliską przyjaciółką innej wielkiej artystki, Ireny Renaty Andersowej, żony Generała.

MACIEJ MORAWSKI

Korespondent

Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa w Paryżu

w latach 1965-1992

Paryż, 17-23 czerwca 2011 r.

 

*   *   *

Marian Czarnecki (ur. 6 czerwca 1911 r. w Biskupiczach Ruskich na Wołyniu, zm. 8 czerwca 1981 r. w Paryżu) - oficer Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w czasie II wojny światowej, działacz emigracyjny, założyciel Stowarzyszenia Polskich Kombatantów we Francji, dziennikarz paryskiego biura Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa, wiceprezes Towarzystwa HIstoryczno-Literackiego.

Syn Janusza Czarneckiego - oficera Wojska Polskiego, dowódcy 4. szwadrny 15. Pułku Ułanów Poznańskich i Marii z domu Deak. Ukończył liceum o. Jezuitów w Chyrowie. Po przedwczesnej śmierci rodziców, zaopiekował się nim i jego bratem Kamilem (ur. 1912) przyjaciel ojca z wojska, gen. Władysław Anders. Marian skierowany został do Szkoły Kadetów w Rawiczu a po jej ukończeniu do Oficerskiej Szkoły Kawalerii w Grudziądzu.

Służył w 10. Pułku Strzelców Konnych w Łańcucie, który od 1937 r. stanowił część 10. Brygady Pancerno-Motorowej, kierowanej przez płk. Stanisława Maczka. W 1939 r., po wybuchu II wojny światowej walczył w kampanii wrześniowej, a po wkroczeniu Armii Czerwonej do Polski, został razem z brygadą ewakuowany i internowany na Węgrzech, skąd zbiegł do Francji, gdzie w Coetquidan formowała się 10. Brygada Kawalerii Pancernej gen. Maczka. Po walkach na terenie Francji (05-06.1940 r.) żołnierze brygady przedostawali się na rozkaz Maczka do Wielkiej Brytanii.

W Londynie Czarnecki odbył szkolenia i staże w polskiej Wyższej Szkole Wojskowej oraz angielskiej Wyższej Szkole Wojskowej w Camberley. Od lipca 1943 r. był szefem sztabu 16. Brygady Pancernej a później 10. Brygady Kawalerii Pancernej, wchodzących w skład1. Dywizji Pancernej gen. Maczka. Pod koniec lipca 1944 r., po desancie do Francji, brał udział w bitwie pod Chambois i Montormel, a także w wyzwalaniu północnych rejonów Francji, Belgii i Holandii. W listopadzie 1944 r. odwołany do Londynu  przez Sztab Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych, zajmował się reorganizacją PSZ po zakończeniu działań wojennych.
 

Publikacje wydane z okazji uroczystości w Warszawie
(proj. graf. Grzegorz Stachurski)

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego
  

 26 grudnia 1944 r. poślubił w Paryżu Jeanne Claude Loron. Wrócił z żoną na krótko do Wielkiej Brytanii, lecz już w 1946 r. został oddelegowany do Francji, gdzie został szefem sztabu Polskiej Wojskowej Misji Likwidacyjnej. Został też francuskim delegatem powstałego w Wielkiej Brytanii Stowarzyszenia Kombatantów Polskich "Samopomoc Wojska", które we Francji przyjęło początkowo nazwę: Samopomoc byłych Kombatantów Polskich we Francji i działało w ramach Polskiej Wojskowej Misji Likwidacyjnej. Po rozwiązaniu Misji w czerwcu 1948 r. Stowarzyszenie stało się organizacją cywilną. We wrześniu 1948 r. zakupiono w Paryżu Dom Kombatanta (20, av. Legendre), w którym - poza Stowarzyszeniem - znalazło swą siedzibę wiele innych organizacji.

Po demobilizacji Marian Czarnecki zrobił licencjat na Wydziale Prawa paryskiej Sorbony. Pracował jako paryski korespondent Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa, był także dziennikarzem "Dziennika Polskiego" i "Syreny". W latach 1960. był prezesem Syndykatu Dziennikarzy Polskich we Francji. Działał w Polskim Towarzystwie Historyczno-Literackim, mającym w swej pieczy Bibliotekę Polską w Paryżu. Prezesem Stowarzyszenia Polskich Kombatantów we Francji był przez 35 lat, aż do śmierci w czerwcu 1981 r.

Jego dwie córki: Izabella i Lillia mieszkają we Francji.

Został pochowany na cmentarzu polskim w Montmorency niedaleko Paryża, gdzie znajują się groby wielu wybitnych Polaków (m.in. Cypriana Kamila Norwida).

Odznaczenia: Order Wojenny Virtuti Militari klasy V, Krzyż Walecznych (trzykrotnie), Krzyż Srebrny; Kawaler Legii Honorowej oraz Krzyża za Walkę; oficer Orderu Imperiu Brytyjskiego oraz belgijskiego Krzyża za Walkę 1940. 

 

"Współpracowałam z Rozgłośnią Radia Wolnej Europy przez wiele lat.
Były to twórcze, niesłychanie interesujące i pracowite lata.
Wszyscy prawie ludzie, związani z Rozgłośnią [biurem londyńskim RWE]  
byli albo przyjaciółmi albo conajmniej znajomymi.
Dzisiaj cieszę się, że miałam przyjemność poznać Pana Mariusza Kubika,
który ciągle jeszcze reprezentuje tę wspaniałą Instytucję.
Irena Delmar-Czarnecka"

Wpis pamiątkowy Ireny Delmar-Czarneckiej,
wdowy po płk. Kamilu Czarneckim (1912-2001)
- Warszawa, 24 czerwca 2011 r.

© Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego
 

 

 

Zobacz także:

Wspomnienie o Marianie Czarneckim - pierwszym, długoletnim prezesie Zarządu Stowarzyszenia Polskich Kombatantów i ich Rodzin we Francji (Świat Polonii - strona internetowa Stowarzyszenia "Wspólnota Polska")

Fotogaleria z uroczystości ku czci płk. Mariana Czarneckiego i płk. Kamila Czarneckiego (Warszawa, 24 czerwca 2011 r.)

 

Powrót do spisu treści